વતનનું ઋણ અને 100 કરોડનું મહાદાન: બોરસદના ‘મેક દાદા’ની પ્રેરણાદાયી કહાની
“સંપત્તિ તો ઘણા લોકો પાસે હોય છે, પણ સાચી શ્રીમંતાઈ તેને વાપરવાની દાનત પર આધાર રાખે છે.”
આજના ભૌતિકવાદી યુગમાં, જ્યાં માણસ એક-એક રૂપિયો ભેગો કરવા માટે રાત-દિવસ દોડતો હોય છે, ત્યાં ગુજરાતની ધરતી પર એક એવો વિરલો પાક્યો છે જેણે સાબિત કરી દીધું કે ‘આપવામાં જે આનંદ છે, તે સાચવવામાં નથી.’ આ વાત છે આણંદ જિલ્લાના બોરસદ તાલુકાના નાનકડા ગામ નિસરાયાના પનોતા પુત્ર મહેન્દ્ર પટેલની, જેઓ આજે પ્રેમથી ‘મેક પટેલ’ કે ‘મેક દાદા’ તરીકે ઓળખાય છે. જેમણે પોતાના વતન માટે 100 કરોડ રૂપિયાનું માતબર દાન આપીને દાનવીર ભામાશા અને કર્ણની યાદ તાજી કરાવી દીધી છે.
શૂન્યમાંથી સર્જન અને અમેરિકાની સફર
મહેન્દ્ર પટેલનો જન્મ ચરોતરની ફળદ્રુપ ધરતી નિસરાયામાં થયો હતો. સામાન્ય પરિવારમાંથી આવતા મહેન્દ્રભાઈએ જીવનમાં સંઘર્ષો જોયા હતા. યુવાનીના દિવસોમાં જ તેઓ અમેરિકા ગયા. ત્યાંની જાહોજલાલી વચ્ચે પણ તેમનો સંઘર્ષ ચાલુ રહ્યો. વર્ષોની મહેનત, કોઠાસૂઝ અને પ્રામાણિકતાથી તેમણે અમેરિકામાં મોટું સામ્રાજ્ય ઊભું કર્યું. પરંતુ, કહેવાય છે ને કે “વડલાની ડાળીઓ ગમે તેટલી આકાશમાં વિસ્તરે, પણ તેના મૂળ તો જમીનમાં જ હોય છે.” બરાબર એ જ રીતે, સાત સમંદર પાર, ન્યૂજર્સીના વૈભવશાળી જીવન વચ્ચે પણ મેક દાદાનું હૃદય તો નિસરાયાના પાદરમાં જ ધબકતું હતું.
100 કરોડનું ઐતિહાસિક દાન: માત્ર પૈસા નહીં, એક વિઝન
ઘણા લોકો દાન આપે છે, મંદિરો બનાવે છે કે ભવ્ય ઇમારતો ચણે છે. પરંતુ મેક પટેલે જે કર્યું તે અલગ છે. 85 વર્ષથી વધુ ઉંમરે પહોંચેલા આ વડીલે વિચાર્યું કે મારે મારા ગામને એવું કંઈક આપવું છે જે પેઢીઓ સુધી ટકી રહે. તેમણે ગામના વિકાસ અને શિક્ષણ માટે પોતાની પરસેવાની કમાણીમાંથી 100 કરોડ રૂપિયા અર્પણ કર્યા.
આ દાનની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમણે માત્ર ઈમારત ચણીને સંતોષ નથી માન્યો. તેમણે ગામમાં એક અત્યાધુનિક હાઈસ્કૂલ (શૈક્ષણિક સંકુલ) બનાવવાનું બીડું ઝડપ્યું છે. તેમનો ઉદ્દેશ્ય છે કે ગામના અને આસપાસના વિસ્તારના બાળકોને ધોરણ 9 થી 12 સુધીનું શિક્ષણ વિનામૂલ્યે મળે. માત્ર શિક્ષણ જ નહીં, પણ બાળકોના રહેવાની અને જમવાની વ્યવસ્થા પણ મફત હોય.
સસ્ટેનેબલ મોડલ: એક કોર્પોરેટ દ્રષ્ટિકોણ
મેક પટેલની કોઠાસૂઝ અહીં પણ દેખાય છે. તેમણે વિચાર્યું કે આજે હું સ્કૂલ બનાવી દઈશ, પણ ભવિષ્યમાં તેનો નિભાવ ખર્ચ (Maintenance cost) કોણ ઉપાડશે? ગામલોકો પર બોજ ન પડે તે માટે તેમણે 100 કરોડ રૂપિયાની બેંકમાં ફિક્સ ડિપોઝિટ (FD) કરાવી છે. આ FD માંથી જે કરોડો રૂપિયાનું વ્યાજ આવશે, તેમાંથી જ સંસ્થાનો આજીવન ખર્ચ ચાલશે. આ વિચારશરણી દર્શાવે છે કે તેઓ માત્ર ભાવુક થઈને દાન નથી કરી રહ્યા, પણ એક મજબૂત ભવિષ્યનું નિર્માણ કરી રહ્યા છે.
વતનનું ઋણ અને યુવા પેઢીને સંદેશ
જ્યારે નિસરાયા ગામમાં મેક પટેલનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું, ત્યારે તેમની આંખોમાં એક અલગ જ ચમક હતી. આ ચમક સંતોષની હતી. તેમણે દુનિયાને બતાવ્યું કે માતૃભૂમિનું ઋણ ક્યારેય ચૂકવી શકાતું નથી, પણ તેને ચૂકવવાનો પ્રયાસ ચોક્કસ કરી શકાય છે.
આ ઘટના આજની યુવા પેઢી માટે એક દીવાદાંડી સમાન છે. જે યુવાનો વિદેશ જઈને ત્યાંની ઝાકઝમાળમાં પોતાના મૂળ ભૂલી જાય છે, તેમના માટે મેક પટેલ એક જીવતું જાગતું ઉદાહરણ છે. તેમણે શીખવ્યું કે તમે દુનિયાના કોઈપણ ખૂણે હોવ, તમારી સફળતાનો સાચો અર્થ ત્યારે જ સરે છે જ્યારે તમે તમારા સમાજ અને વતન માટે ઉપયોગી થાઓ.
ઉપસંહાર
ચરોતરની ધરતી હંમેશા દાનવીરોની ધરતી રહી છે. સરદાર પટેલથી લઈને અનેક મહાનુભાવો આ ધરતીએ આપ્યા છે. એ યાદીમાં હવે ‘મેક પટેલ’નું નામ સુવર્ણ અક્ષરે લખાશે. 100 કરોડનું દાન એ માત્ર આંકડો નથી, પણ એક વ્યક્તિનો પોતાના વતન પ્રત્યેનો અખૂટ પ્રેમ છે.
આજે જ્યારે નિસરાયા ગામમાં શિક્ષણની જ્યોત પ્રગટશે અને કોઈ ગરીબનું બાળક ભણીને મોટો ઓફિસર કે બિઝનેસમેન બનશે, ત્યારે એ સફળતામાં મેક દાદાના આશીર્વાદ ભળેલા હશે. નિસરાયાના આ પનોતા પુત્રને ગુજરાત અને સમગ્ર ભારત વતી સો-સો સલામ!
“ધન્ય ધરા ગુજરાતની, ધન્ય ચરોતર દેશ,
મેક પટેલ જેવા દાનવીર, અમર રાખે વેશ.”
(આ લેખ મેક પટેલના સેવા સમર્પણ ઉમદા કાર્ય અને તેમની ભાવનાને કેન્દ્રમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.)
ગુજરાત આત્મીયતા ન્યૂઝ : 9016924808
